Thi công hệ thống điện tòa nhà: Các lỗi kỹ thuật thường gặp và cách phòng tránh

Thi công hệ thống điện tòa nhà là một trong những hạng mục quan trọng nhất của hệ thống cơ điện (M&E). Không chỉ đảm nhiệm việc cung cấp và phân phối điện cho toàn bộ công trình, hệ thống này còn phải kết nối, phối hợp với nhiều hạng mục khác như chiếu sáng, HVAC, PCCC và điện nhẹ. Vì vậy, chỉ một sai sót trong quá trình thiết kế hoặc thi công cũng có thể ảnh hưởng đến an toàn, khả năng vận hành và chi phí khai thác của tòa nhà.

Dưới đây là những lỗi thường gặp khi thi công hệ thống điện tòa nhà và các giải pháp giúp chủ đầu tư hạn chế rủi ro ngay từ giai đoạn triển khai.

Các lỗi thường gặp khi thi công hệ thống điện tòa nhà

1. Xác định phụ tải chưa sát với nhu cầu thực tế

Tính toán phụ tải là cơ sở để lựa chọn công suất máy biến áp, tủ điện, dây dẫn và các thiết bị bảo vệ. Nếu chỉ dựa trên nhu cầu sử dụng tại thời điểm thiết kế mà không tính đến khả năng mở rộng hoặc thay đổi công năng, hệ thống có thể bị quá tải khi đưa vào vận hành.

Tình trạng này thường xuất hiện ở các công trình văn phòng, nhà xưởng, trung tâm thương mại hoặc tòa nhà có nhiều khu vực cho thuê. Khi bổ sung thêm thiết bị điện mà hệ thống ban đầu không có đủ dự phòng, nguy cơ quá tải, sụt áp và phát nhiệt sẽ tăng lên.

2. Lựa chọn dây dẫn không phù hợp

Tiết diện dây dẫn cần được lựa chọn dựa trên dòng điện làm việc, chiều dài tuyến, phương thức lắp đặt, điều kiện môi trường và yêu cầu về độ sụt áp.

Việc sử dụng dây có tiết diện không phù hợp, đặc biệt là nhỏ hơn yêu cầu, có thể khiến dây nóng lên khi vận hành liên tục. Lỗi này đôi khi khó phát hiện vì hệ thống vẫn hoạt động bình thường trong giai đoạn đầu và thường nằm ở những vị trí ít được quan sát như trần kỹ thuật, hộp gen hoặc đường dây âm.

Ngoài tiết diện, việc không phân chia hợp lý các nhóm tải cũng có thể khiến một số tuyến điện phải chịu tải lớn hơn dự kiến.

3. Mối nối và điểm đấu dây thực hiện không đúng kỹ thuật

Các vị trí đấu nối trong tủ điện, hộp nối hoặc thiết bị điện là những điểm cần được kiểm soát đặc biệt trong quá trình thi công.

Nếu đầu cos không được ép đúng kỹ thuật, bu-lông siết chưa đủ lực hoặc mối nối tiếp xúc kém, điện trở tiếp xúc có thể tăng và gây phát nhiệt cục bộ. Trong trường hợp kéo dài, nhiệt độ cao có thể làm lão hóa vật liệu cách điện, gây chập hoặc thậm chí phát sinh cháy.

Đây là lý do các điểm đấu nối cần được kiểm tra kỹ trước khi đóng điện và trước khi nghiệm thu.

4. Bỏ qua hoặc thi công chưa đầy đủ hệ thống nối đất, chống sét

Nối đất và chống sét thường không tạo ra sự khác biệt rõ ràng trong điều kiện vận hành bình thường nên dễ bị xem nhẹ. Tuy nhiên, đây lại là lớp bảo vệ quan trọng khi xảy ra sự cố rò điện, quá áp hoặc sét đánh.

Hệ thống nối đất không đạt yêu cầu có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ của thiết bị điện và thiết bị bảo vệ. Trong khi đó, hệ thống chống sét được thi công không đồng bộ có thể khiến công trình và thiết bị bên trong chịu rủi ro khi xảy ra hiện tượng phóng điện hoặc sét lan truyền.

5. Thiếu phối hợp giữa hệ thống điện và các hạng mục M&E khác

Không gian kỹ thuật trong tòa nhà thường tập trung nhiều hệ thống như điện, HVAC, PCCC, cấp thoát nước và điện nhẹ. Nếu mỗi đội thi công triển khai độc lập mà không có sự phối hợp tổng thể, tình trạng xung đột tuyến rất dễ xảy ra.

Chẳng hạn, đường dây điện bố trí quá gần đường ống nước có thể làm tăng rủi ro khi xảy ra rò rỉ. Tương tự, việc không thống nhất cao độ và vị trí giữa máng cáp, ống gió, đường ống PCCC có thể dẫn đến phải điều chỉnh hoặc thi công lại.

Việc phối hợp giữa các bộ môn ngay từ giai đoạn triển khai bản vẽ và thi công vì thế có vai trò rất quan trọng. Nội dung này cũng được phân tích thêm trong bài Thi công cơ điện M&E: Quy trình chuẩn và lỗi cần tránh.

Thi công hệ thống điện sai kỹ thuật gây ra hậu quả gì?

Những sai sót trong thi công hệ thống điện không chỉ ảnh hưởng đến an toàn mà còn tạo ra nhiều chi phí phát sinh trong quá trình vận hành.

Một số hậu quả thường gặp gồm:

• Nguy cơ chập cháy và mất an toàn điện: Các mối nối kém, dây dẫn quá tải hoặc thiết bị bảo vệ không phù hợp đều có thể trở thành điểm phát sinh sự cố.
• Sụt áp và thiết bị hoạt động không ổn định: Hệ thống được tính toán hoặc lựa chọn dây dẫn không phù hợp có thể khiến điện áp tại một số khu vực không đảm bảo.
• Tăng mức tiêu thụ điện: Tổn hao trên đường dây và thiết bị có thể cao hơn so với thiết kế, làm tăng chi phí vận hành.
• Tăng chi phí bảo trì: Các sự cố lặp lại khiến chủ đầu tư phải thường xuyên kiểm tra, sửa chữa hoặc thay thế thiết bị.
• Ảnh hưởng đến hoạt động của tòa nhà: Với văn phòng, chung cư, nhà xưởng hoặc công trình thương mại, sự cố điện kéo dài có thể ảnh hưởng trực tiếp đến người sử dụng và hoạt động kinh doanh.

Làm thế nào để hạn chế lỗi khi thi công hệ thống điện tòa nhà?

Để giảm thiểu rủi ro, chủ đầu tư nên kiểm soát hệ thống điện từ khâu thiết kế đến nghiệm thu thay vì chỉ kiểm tra khi công trình đã hoàn thiện.

Một số công việc cần chú trọng gồm:

Kiểm tra phụ tải và phương án cấp điện: Đảm bảo các thông số thiết kế phù hợp với công năng hiện tại, đồng thời có tính đến nhu cầu mở rộng trong tương lai.

Kiểm soát vật tư đầu vào: Kiểm tra chủng loại, tiết diện dây dẫn, thiết bị đóng cắt, tủ điện và các vật tư liên quan theo đúng hồ sơ thiết kế.

Kiểm tra các điểm đấu nối: Các vị trí quan trọng cần được nghiệm thu trước khi bị che khuất bởi trần, tường hoặc các hạng mục hoàn thiện khác.

Đo kiểm hệ thống nối đất và chống sét: Thực hiện đo điện trở nối đất, kiểm tra tính liên tục và các thông số cần thiết trước khi nghiệm thu.

Phối hợp các bộ môn M&E: Điện, HVAC, PCCC, cấp thoát nước và điện nhẹ cần được phối hợp về tuyến, cao độ và không gian kỹ thuật để hạn chế xung đột trong quá trình thi công.

Poscom Việt Nam - Giải pháp thi công hệ thống điện tòa nhà đồng bộ

Poscom Việt Nam cung cấp giải pháp thi công cơ điện cho nhiều loại hình công trình, trong đó hệ thống điện được triển khai theo hướng đồng bộ với các hạng mục M&E khác.

Đội ngũ kỹ sư kiểm soát từ phương án kỹ thuật, lựa chọn vật tư, triển khai tuyến điện đến đấu nối, đo kiểm và nghiệm thu. Các điểm quan trọng được kiểm tra trước khi che khuất, giúp hạn chế sai sót phải sửa chữa về sau và nâng cao độ an toàn trong quá trình vận hành.

Nếu chủ đầu tư đang tìm hiểu tổng thể về hệ thống cơ điện, có thể tham khảo thêm bài Hệ thống M&E trong tòa nhà gồm những hạng mục gì? để có cái nhìn đầy đủ hơn về các hạng mục cần triển khai trong công trình.

POSCOM - CONNECTING DREAMS

Địa chỉ: Tầng 21, Tòa nhà Capital Tower, số 109 Trần Hưng Đạo, Phường Hoàn Kiếm, Hà Nội

Hotline: +84 90 436 24 68

Facebook: https://www.facebook.com/poscom.com

Website: poscom.com.vn