Xuất nhập khẩu ủy thác: Giải pháp giao thương quốc tế cho doanh nghiệp và cá nhân
Trong hoạt động thương mại quốc tế, không phải doanh nghiệp hay cá nhân nào cũng có đủ nguồn lực và kinh nghiệm để tự triển khai toàn bộ quy trình xuất nhập khẩu. Trong trường hợp này, xuất nhập khẩu ủy thác là một giải pháp đáng cân nhắc.
Thông qua việc hợp tác với một thương nhân có đủ điều kiện và kinh nghiệm, bên có nhu cầu có thể triển khai hoạt động mua bán hàng hóa với đối tác nước ngoài mà không phải tự tổ chức toàn bộ nghiệp vụ liên quan.
Xuất nhập khẩu ủy thác được hiểu như thế nào?
Xuất nhập khẩu ủy thác là hình thức một bên giao cho thương nhân khác thực hiện việc mua hoặc bán hàng hóa với đối tác nước ngoài theo hợp đồng ủy thác. Bên nhận ủy thác tiến hành giao dịch bằng danh nghĩa của mình theo thỏa thuận và được hưởng thù lao dịch vụ.
Hoạt động này được quy định tại các Điều 155-165 Luật Thương mại năm 2005. Về cơ bản, một giao dịch ủy thác thường có sự tham gia của ba chủ thể:

Bên ủy thác: Cá nhân hoặc tổ chức có nhu cầu xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa, chịu trách nhiệm cung cấp thông tin và chứng từ liên quan.
Bên nhận ủy thác: Thương nhân thực hiện giao dịch mua bán hàng hóa với đối tác nước ngoài và triển khai các công việc theo hợp đồng.
Đối tác nước ngoài: Nhà cung cấp hàng hóa trong giao dịch nhập khẩu hoặc khách hàng mua hàng trong giao dịch xuất khẩu.
Tùy theo chiều giao dịch, dịch vụ này được chia thành hai hình thức phổ biến.
Ủy thác nhập khẩu là việc bên nhận ủy thác thực hiện giao dịch mua hàng từ nước ngoài, phối hợp xử lý các thủ tục nhập khẩu, thanh toán theo thỏa thuận và bàn giao hàng hóa tại Việt Nam.
Trong khi đó, ủy thác xuất khẩu là hình thức bên nhận ủy thác thực hiện việc bán hàng cho đối tác nước ngoài, chuẩn bị chứng từ, tiến hành thủ tục xuất khẩu, phối hợp vận chuyển và quyết toán tiền hàng với bên ủy thác.
Những trường hợp nên sử dụng dịch vụ xuất nhập khẩu ủy thác
Không phải doanh nghiệp nào cũng cần xây dựng bộ phận xuất nhập khẩu riêng. Đối với những đơn vị có quy mô nhỏ, số lượng lô hàng chưa nhiều hoặc chưa có nhân sự chuyên môn, việc thuê dịch vụ ủy thác có thể giúp tiết kiệm nguồn lực và hạn chế sai sót trong quá trình thực hiện.
Một số trường hợp thường phù hợp với giải pháp này gồm:
Doanh nghiệp mới tham gia hoạt động xuất nhập khẩu, chưa có kinh nghiệm xử lý giao dịch ngoại thương.
Đơn vị chưa có bộ phận chuyên trách về chứng từ, thủ tục hải quan và thanh toán quốc tế.
Cá nhân có nhu cầu mua hàng từ nước ngoài nhưng chưa nắm rõ quy trình nhập khẩu.
Hàng hóa thuộc nhóm cần giấy phép, công bố hoặc kiểm tra chuyên ngành.
Doanh nghiệp muốn có đối tác hỗ trợ làm việc với nhà cung cấp, khách hàng nước ngoài và đơn vị vận chuyển.
Tuy nhiên, sử dụng dịch vụ ủy thác không đồng nghĩa với việc hàng hóa được miễn trừ các quy định quản lý xuất nhập khẩu. Bên ủy thác và bên nhận ủy thác vẫn cần bảo đảm giao dịch, hàng hóa và chứng từ đáp ứng đầy đủ yêu cầu pháp luật.
Quy định pháp lý cần lưu ý khi ủy thác xuất nhập khẩu
Một trong những vấn đề quan trọng khi triển khai hoạt động xuất nhập khẩu ủy thác là lựa chọn đúng đơn vị cung cấp dịch vụ và xác định rõ điều kiện pháp lý của các bên.
Theo Điều 156 Luật Thương mại năm 2005, bên nhận ủy thác mua bán hàng hóa phải là thương nhân kinh doanh mặt hàng phù hợp với hàng hóa được ủy thác. Trong khi đó, Điều 157 quy định bên ủy thác có thể là thương nhân hoặc không phải thương nhân.
Bên cạnh các điều kiện về chủ thể, giao dịch cần đáp ứng những yêu cầu liên quan đến hàng hóa và thủ tục hải quan:
Thứ nhất, kiểm tra chính sách mặt hàng. Hàng hóa không được thuộc danh mục cấm xuất khẩu, nhập khẩu. Với mặt hàng kinh doanh có điều kiện hoặc chịu sự quản lý đặc biệt, các bên cần xác định trước yêu cầu về giấy phép và điều kiện thực hiện.
Thứ hai, đáp ứng quy định quản lý chuyên ngành. Một số nhóm hàng như mỹ phẩm, thực phẩm, thực phẩm chức năng, thiết bị y tế và hóa chất có thể phải thực hiện thủ tục công bố, đăng ký, xin giấy phép hoặc kiểm tra chuyên ngành tùy theo đặc tính và mục đích sử dụng.
Thứ ba, chuẩn bị chứng từ và thực hiện nghĩa vụ thuế. Hồ sơ xuất nhập khẩu cần thể hiện chính xác thông tin hàng hóa, trị giá, xuất xứ và các nội dung liên quan. Việc xác định mã HS và chính sách thuế phù hợp cũng có ý nghĩa quan trọng trong quá trình thông quan.
Ngoài ra, người thực hiện khai báo hải quan phải đáp ứng quy định của pháp luật hải quan hiện hành. Các bên cần rà soát quy định tại Nghị định 08/2015/NĐ-CP và những văn bản sửa đổi, bổ sung, trong đó có Thông tư 121/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/02/2026.
Quy trình thực hiện một lô hàng ủy thác xuất nhập khẩu
Tùy đặc điểm hàng hóa, tuyến vận chuyển và phạm vi dịch vụ, quy trình thực tế có thể khác nhau. Tuy nhiên, một lô hàng ủy thác thường được triển khai qua sáu giai đoạn chính.

1. Tiếp nhận thông tin và đánh giá hàng hóa
Đơn vị cung cấp dịch vụ tiếp nhận thông tin về tên hàng, số lượng, trị giá, xuất xứ, mục đích sử dụng và các chứng từ hiện có. Trên cơ sở đó, đơn vị tiến hành kiểm tra mã HS dự kiến, chính sách quản lý mặt hàng và các yêu cầu liên quan đến giấy phép hoặc kiểm tra chuyên ngành.
Đây là bước quan trọng giúp xác định khả năng thực hiện giao dịch, dự kiến chi phí và hạn chế rủi ro phát sinh khi hàng về đến cửa khẩu.
2. Lựa chọn đơn vị nhận ủy thác
Bên có nhu cầu cần đánh giá năng lực và tư cách pháp lý của đơn vị cung cấp dịch vụ. Những tiêu chí nên được quan tâm gồm kinh nghiệm xử lý nhóm hàng tương ứng, khả năng thực hiện thủ tục hải quan, mạng lưới vận chuyển và mức độ minh bạch trong báo giá.
3. Thỏa thuận và ký hợp đồng ủy thác
Sau khi thống nhất phương án triển khai, hai bên tiến hành ký hợp đồng. Nội dung cần làm rõ phạm vi công việc, phí dịch vụ, phương thức thanh toán, trách nhiệm cung cấp chứng từ, nghĩa vụ thuế và phương án xử lý các tình huống phát sinh.
Theo Điều 159 Luật Thương mại năm 2005, hợp đồng ủy thác mua bán hàng hóa phải được lập thành văn bản hoặc bằng hình thức khác có giá trị pháp lý tương đương.
4. Thực hiện giao dịch với đối tác nước ngoài
Bên nhận ủy thác tiến hành hoạt động mua hoặc bán hàng hóa với đối tác nước ngoài bằng danh nghĩa của mình theo hợp đồng và các chỉ dẫn hợp pháp đã thống nhất với bên ủy thác. Các công việc có thể bao gồm trao đổi điều kiện thương mại, tiếp nhận đơn hàng, phối hợp thanh toán và chuẩn bị chứng từ giao dịch.
5. Khai báo hải quan và hoàn tất thủ tục thông quan
Đơn vị phụ trách chuẩn bị hồ sơ, thực hiện khai báo hải quan theo đúng quy định, phối hợp kiểm tra hàng hóa và xử lý các yêu cầu bổ sung nếu có. Thuế và các khoản phí liên quan được thực hiện theo thỏa thuận và quy định pháp luật.
Hàng hóa chỉ được thông quan khi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định hiện hành.
6. Vận chuyển, bàn giao và quyết toán
Sau khi hoàn tất thủ tục, hàng hóa được tổ chức vận chuyển đến địa điểm đã thống nhất. Hai bên tiến hành bàn giao, đối chiếu chứng từ, công nợ và các khoản chi phí thực tế để hoàn tất quyết toán hợp đồng.
Hợp đồng ủy thác cần quy định rõ những nội dung nào?
Hợp đồng là căn cứ quan trọng để xác định quyền lợi và nghĩa vụ của mỗi bên trong suốt quá trình thực hiện giao dịch. Ngoài các thông tin cơ bản về chủ thể và hàng hóa, hợp đồng nên quy định cụ thể:
Tên hàng, số lượng, chất lượng, trị giá và điều kiện giao hàng.
Phạm vi công việc, quyền hạn của bên nhận ủy thác.
Phí dịch vụ, thuế, cước vận chuyển và phương thức thanh toán.
Trách nhiệm cung cấp chứng từ, xin giấy phép và thực hiện kiểm tra chuyên ngành.
Trách nhiệm liên quan đến mã HS, trị giá, xuất xứ và thông tin khai báo.
Thời điểm chuyển giao hàng hóa và quyền sở hữu theo thỏa thuận.
Cách xử lý khi hàng bị giữ, chậm thông quan hoặc phát sinh nghĩa vụ thuế bổ sung.
Thời hạn thực hiện hợp đồng và phương thức giải quyết tranh chấp.
Một điểm cần đặc biệt lưu ý là Điều 160 Luật Thương mại năm 2005 quy định bên nhận ủy thác không được ủy thác lại cho bên thứ ba nếu chưa có sự chấp thuận bằng văn bản của bên ủy thác.
Trách nhiệm của bên ủy thác và bên nhận ủy thác
Trong hoạt động ủy thác xuất nhập khẩu, trách nhiệm không chỉ thuộc về đơn vị cung cấp dịch vụ. Mỗi bên đều có nghĩa vụ riêng và cần phối hợp để bảo đảm giao dịch được thực hiện đúng quy định.
Đối với bên nhận ủy thác, các nghĩa vụ cơ bản bao gồm thực hiện giao dịch mua bán theo hợp đồng, xử lý công việc trong phạm vi được giao, cung cấp chứng từ, thông tin và bàn giao hàng hóa theo thỏa thuận. Khi phát sinh vấn đề có thể ảnh hưởng đến tiến độ hoặc kết quả giao dịch, bên nhận ủy thác cần thông báo kịp thời cho bên còn lại.
Đối với bên ủy thác, trách nhiệm trọng tâm là cung cấp thông tin và chứng từ chính xác, đầy đủ; thanh toán tiền hàng, thuế và phí theo thỏa thuận; phối hợp giải trình hoặc bổ sung hồ sơ khi cần thiết; đồng thời tiếp nhận hàng hóa và thực hiện nghĩa vụ thanh toán đúng thời hạn.
Hai bên cần phân định rõ trách nhiệm đối với thông tin khai báo, nghĩa vụ thuế và các vi phạm phát sinh. Bên nhận ủy thác không mặc nhiên phải chịu toàn bộ trách nhiệm pháp lý thay cho bên ủy thác trong mọi trường hợp. Việc xác định trách nhiệm cần căn cứ vào quy định pháp luật, nội dung hợp đồng và nguyên nhân cụ thể của từng vấn đề.
Chi phí ủy thác xuất nhập khẩu gồm những khoản nào?
Chi phí dịch vụ ủy thác không có một mức cố định áp dụng cho tất cả các lô hàng. Tùy theo giá trị hàng hóa, loại mặt hàng, tuyến vận chuyển và phạm vi công việc, đơn vị cung cấp dịch vụ có thể tính phí theo tỷ lệ phần trăm giá trị lô hàng hoặc báo giá trọn gói.
Các khoản chi phí thường gặp bao gồm:
Khoản chi | Nội dung |
|---|---|
Phí ủy thác | Thù lao cho đơn vị nhận ủy thác |
Tiền hàng | Khoản thanh toán cho nhà cung cấp nước ngoài |
Thuế xuất nhập khẩu | Các loại thuế áp dụng theo mã HS và chính sách thuế |
Cước vận chuyển | Chi phí vận tải đường biển, hàng không, đường bộ hoặc đường sắt |
Phí cảng và hải quan | Các khoản phí phát sinh trong quá trình xử lý lô hàng |
Chi phí kiểm tra chuyên ngành | Phí kiểm nghiệm, kiểm dịch, giấy phép nếu có |
Chi phí khác | Bảo hiểm, lưu kho, lưu bãi và phí ngân hàng |
Để tránh phát sinh tranh chấp về tài chính, doanh nghiệp nên yêu cầu báo giá chi tiết trước khi ký hợp đồng. Trong đó, cần phân biệt rõ khoản phí đã bao gồm trong dịch vụ và những khoản sẽ được tính riêng theo thực tế.
Trường Thành Logistics – Đơn vị hỗ trợ dịch vụ ủy thác xuất nhập khẩu
Việc lựa chọn đơn vị đồng hành có kinh nghiệm giúp doanh nghiệp giảm áp lực xử lý nghiệp vụ, chủ động hơn trong khâu chứng từ và phối hợp các công đoạn của chuỗi cung ứng.

Trường Thành Logistics cung cấp dịch vụ hỗ trợ ủy thác xuất nhập khẩu cùng các giải pháp logistics liên quan. Theo thông tin doanh nghiệp cung cấp, đơn vị có hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực giao nhận vận tải quốc tế, mạng lưới văn phòng tại Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh.
Các nhóm hàng doanh nghiệp có kinh nghiệm xử lý gồm mỹ phẩm, thực phẩm khô, thực phẩm chức năng, thời trang, linh kiện điện tử và một số mặt hàng cần đáp ứng điều kiện quản lý như rượu, thiết bị y tế.
Bên cạnh dịch vụ ủy thác, Trường Thành Logistics còn hỗ trợ các công việc liên quan như làm thủ tục hải quan, xin giấy phép xuất nhập khẩu, xin cấp C/O, bảo hiểm hàng hóa và vận chuyển bằng đường biển, đường hàng không, đường bộ hoặc đường sắt.
Tùy theo đặc điểm từng lô hàng, doanh nghiệp có thể được tư vấn phương án triển khai phù hợp, từ khâu kiểm tra chính sách mặt hàng đến hoàn tất thủ tục và bàn giao hàng hóa.
Ủy thác xuất nhập khẩu là giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và cá nhân tiếp cận hoạt động thương mại quốc tế khi chưa có đủ nguồn lực tự triển khai toàn bộ quy trình. Tuy nhiên, để hạn chế rủi ro, các bên cần lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ phù hợp, kiểm tra kỹ chính sách mặt hàng và quy định rõ trách nhiệm trong hợp đồng.
Nếu đang có nhu cầu xuất khẩu hoặc nhập khẩu hàng hóa, doanh nghiệp có thể liên hệ Trường Thành Logistics để được tư vấn phương án thực hiện, dự toán chi phí và hỗ trợ các thủ tục liên quan.
Trường Thành Logistics – Chuyên nghiệp, tận tâm
Hotline: 0915 36 38 39
Trụ sở: Tầng 5, Tháp A, tòa nhà Sông Đà, Phạm Hùng, P.Từ Liêm, Hà Nội.
Email: [email protected] / [email protected]
CHI NHÁNH HẢI PHÒNG
Địa chỉ: Phòng C103, Tòa nhà TTC, 630 Lê Thánh Tông, Hải An, Hải Phòng
CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
Địa chỉ: 126 Châu Thị Vĩnh Tế, Phường Ngũ Hành Sơn, Thành phố Đà Nẵng
CHI NHÁNH HỒ CHÍ MINH
Địa chỉ: Phòng 41 tầng 4 tòa nhà Casanova số 85 Nguyễn Sơn, Phường Phú Thạnh, Hồ Chí Minh
Fanpage: TRƯỜNG THÀNH LOGISTICS
Website: truongthanhlogistics.com