Tri thức ngự nơi chảo lửa

ngày 21/11/2017

 Sa mạc Sahara có lẽ là nơi cuối cùng trên Trái đất bạn nghĩ sẽ tìm thấy một thư viện. Thế nhưng trên vùng đất hẻo lánh này có thành phố Chinguetti của đất nước Tây Phi Mauritania là “nhà” của hơn 6.000 cuốn sách và bản chép tay vô cùng quý hiếm. 

Tri thức ngự nơi chảo lửa

Chúng bao gồm những bản kinh Koran cổ xưa nhất đến những tài liệu từ thế kỷ thứ 9. Kho báu sách cổ ở giữa sa mạc Sahara là nơi lưu giữ hàng nghìn bản chép tay Hồi giáo cổ đại có giá trị lớn.

Kho báu văn hóa này là vô giá, vì vậy UNESCO đã công nhận đây là di sản thế giới cần được bảo tồn năm 2000. Được thành lập trong khoảng giữa thế kỷ thứ 11 và 12, thành cổ Chinguetti được bao bọc bởi núi lởm chởm và cao nguyên rộng bất tận, là nơi chung chuyển quan trọng của con đường giao thương qua sa mạc Sahara. Các thương gia chuyên buôn vàng, nô lệ, muối và gia vị... thường dừng lại ở đây nghỉ ngơi.

Có một điều kỳ diệu là đứng giữa Chinguetti và nhắm mắt lại, bạn sẽ cảm nhận được những con phố nhộn nhịp, tiếng người trao đổi mua bán rộn ràng, tiếng lạc đà kêu, tiếng trẻ con cười và tiếng thảo luận của những học giả nhiều thế kỷ trước.

Đó là cảm giác của bất kỳ ai đến thăm thành phố. Nhưng khi mở mắt ra là một sự tĩnh lặng vô cùng, và nỗi hoài niệm lớn, giống như hình ảnh người thủ thư vẫn ngày ngày bảo vệ kho báu tri thức mà không biết rằng thế giới đã hoàn toàn thay đổi.

Vì Chinguetti từng là một trung tâm giao thương nhộn nhịp và giàu có của các thương lái đến từ châu Âu và Bắc Phi, và là nơi dừng chân cho những ai muốn tiến vào vùng Sahara Hạ, nên rất nhiều thi sĩ, bác sĩ, luật sư, nhà khoa học đã đến “Thành phố của những thư viện” này để tìm kiếm tri thức.

Họ đều đã rời đi, nhưng những người thủ thư vẫn ở lại để bảo vệ các văn bản khỏi sự tàn phá của khí hậu Sahara đầy khắc nghiệt. Chinguetti cũng là trung tâm của tri thức, nơi gặp gỡ của các học giả nổi tiếng trên con đường nghiên cứu của mình. Thậm chí học giả Ibn Battuta cũng từng tìm đến đây trước khi tới Trung Quốc.

Tuy nhiên, thời kỳ nhộn nhịp ấy chỉ kéo dài vài thế kỷ. Do sự phá hủy của thời gian cũng như ảnh hưởng bởi quá trình sa mạc hóa, thành phố Chinguetti cyhir còn là vùng đất trống vắng và yên lặng.

Giờ chỉ còn lại dấu vết của một thời kỳ xa xưa. Mặc dù không hoàn toàn bị bỏ hoang nhưng hiện nay còn rất ít người sinh sống tại đây. Một vài chuyên gia cho rằng nếu không có biện pháp kịp thời thành phố sẽ sớm bị chôn vùi trong cát.

Nếu có dịp đến thành phố này. Đi theo mê cung những con phố cổ đầy cát, bạn có thể tìm thấy một cánh cửa gỗ nhỏ mở lối đi vào bên trong bức tường đá.

Tại đó, người thủ thư luôn luôn túc trực sẽ chỉ cho bạn xem những tài liệu vô cùng quý giá: những cuốn sách bọc gia tinh tế, các cuốn sổ làm bằng giấy hay thuộc da. Bạn phải đeo găng tay mới được phép chạm vào chúng.

Ở đây có những ghi chú viết bằng mực đỏ báo cáo lại rằng đã có những ngày có đến 10.000 đoàn lạc đà ra vào thành phố mỗi ngày.

Nguồn GDTĐ