Ukraine: Trường đại học vùng xung đột gian nan di dời

ngày 05/04/2017

 Lực lượng li khai Ukraine hiện vẫn kiểm soát một vùng lãnh thổ Ukraine. 

Ukraine: Trường đại học vùng xung đột gian nan di dời

Nhiều trường đại học muốn di dời khỏi khu vực này nhưng để di dời đòi hỏi giảng viên, sinh viên phải thống nhất ý nguyện, bỏ lại người thân, bạn bè chuyển tới một địa điểm cách xa về địa lí…

“Tay trắng” ra đi

“Có nhiều câu chuyện xúc động về những người bất chấp nguy hiểm mạng sống dời bỏ khu vực chiến sự chuyển về địa điểm trường mới. Có những giảng viên và sinh viên ra đi chỉ với bộ quần áo mặc trên người” – Sergey Kvit, Bộ trưởng Giáo dục và Khoa học Ukraine giai đoạn 2/2014 đến 4/2016, nhớ lại – “Sau đó, Hội đồng hiệu trưởng những trường ĐH di dời được thành lập. Chúng tôi bắt đầu làm việc với các quỹ và tổ chức quốc tế để các trường ĐH của chúng tôi có thể kết nối với các chương trình GD quốc tế”.

Theo ông Kvit thì có một “kịch bản” được xây dựng giúp các trường ĐH chuyển khỏi khu vực do phe li khai kiểm soát. Bộ trưởng GD Ukraine chỉ ban hành lệnh sơ tán một phần trong trường ĐH đó, một tổ chức gồm lãnh đạo, giảng viên, sinh viên được thành lập chịu trách nhiệm việc di dời.

Các trường ĐH sẽ được dời đến cơ sở khác của trường nếu có, hoặc thỏa thuận với địa phương mới đáp ứng một cơ sở tạm thời. Ví dụ, Trường ĐH Quốc gia Donetsk (DonNU), chuyển tới một khu nhà hành chính cũ của nhà máy chưng cất rượu vodka tại Vinnitsa.

Nói là di dời trường nhưng thực chất giảng viên và sinh viên chỉ có thể mang theo “chất xám”. “Họ không được phép mang đi trang thiết bị, tài liệu giảng dạy, máy tính… ngoại trừ dữ liệu trong máy tính” – Svetlana Marova, Hiệu trưởng Trường Quản lí của DonNU, cho biết.

Nhiều thách thức

Theo Aleksey Mozulyaka, Trợ lí Hiệu trưởng Trường Luật của Donetsk – Trường được bố trí chuyển tới Kryvyi Rih, công cuộc di dời là một thử thách thức thực sự với cán bộ giảng viên. Các trường ĐH phải tìm hiểu liệu mọi người có sẵn sàng chuyển đi, để lại người thân và bạn bè phía sau: “Không phải ai cũng có thể đồng lòng một lúc di dời theo trường, nhưng khía cạnh tích cực là những người này sẽ hợp thành một khối sức mạnh, chung lưng đấu cật ở ngôi trường mới” – Mozulyaka bày tỏ.

Mỗi trường đại học được cấp tài chính nhưng để nhận được tiền họ phải soạn lại toàn bộ tài liệu chính thức, rà soát lại bộ máy nhân viên và thay đổi thỏa thuận với Kho bạc – nói cách khác, ngân quỹ được phân bổ cho họ nhưng là theo tài khoản cũ của trường tại khu vực do phe li khai kiểm soát. Nguồn tài chính này chỉ có thể được chuyển sang trường mới sau khi đã đăng kí lại với địa phương mới mà họ chuyển tới.

Chuyện chậm lương vì thế không thể tránh khỏi. Như cán bộ giảng viên ĐH Kỹ thuật Quốc gia Donetsk (DonNTU), trường dời tới Pokrovsk, phải đợi 6 tháng mới có lương.

Đối với sinh viên di dời theo trường, theo lãnh đạo Bộ Giáo dục thì chưa nảy sinh vấn đề phức tạp. Số sinh viên các trường sau di dời tiếp nhận thường cao hơn cả số sinh viên trước đó. Hồi tháng 11/2014, Bộ Giáo dục cho biết khoảng 5.500 sinh viên đã chọn di dời theo trường tới địa điểm mới. Đến năm 2016, theo trang mạng Osvita.ua, con số trên đã tăng lên 40.000, cùng với 3.400 giảng viên rời khỏi Donbas.

Tổng cộng có 16 trường đại học và 10 cơ sở GD sau phổ thông được di dời tới địa điểm mới, và chỉ 2 trong số đó chuyển tới Kyiv – là Học viện Văn hoá và Nghệ thuật Quốc gia Luhansk và ĐH Quốc gia V.I. Vernadsky Tavrida – vốn nằm ở Crưm. Số còn lại chuyển tới “nhà mới” tại Kryvyi Rih, Kramatorsk, Severodonetsk, Kharkiv và những thành phố khác.

Nguồn GDTĐ